Bütün məqalələr
Vergi15 may 2026 · 5 dəq oxu

ƏDV bəyannaməsi necə hazırlanır?

ƏDV nədir, kimlər ödəyicisidir, bəyannamə hansı müddətdə təqdim olunur və hazırlayarkən ən çox edilən səhvlər hansılardır — praktiki bələdçi.

Elmira Ağayeva — İcraçı Direktor, Aghayev Group CompanyElmira Ağayevaİcraçı Direktor

ƏDV nədir və kimlər ödəyicisidir?

Əlavə Dəyər Vergisi (ƏDV) — malların təqdim edilməsi, işlərin görülməsi və xidmətlərin göstərilməsi zamanı yaranan əlavə dəyərdən tutulan dolayı vergidir. Azərbaycanda standart ƏDV dərəcəsi 18%-dir.

Ardıcıl 12 aylıq dövr ərzində vergi tutulan əməliyyatlarının həcmi qanunla müəyyən edilmiş həddi keçən şəxslər ƏDV məqsədləri üçün qeydiyyatdan keçməlidir. Bu həddə çatmayan sahibkarlar isə könüllü qeydiyyatdan keçə bilərlər — bu, xüsusilə korporativ müştərilərlə işləyən bizneslər üçün sərfəli ola bilir.

Bəyannamə hansı müddətdə təqdim olunur?

ƏDV üzrə hesabat dövrü təqvim ayıdır. Bəyannamə növbəti ayın 20-dən gec olmayaraq e-Taxes portalı üzərindən elektron şəkildə təqdim olunur və hesablanmış vergi həmin müddətədək ödənilir.

Bəyannamənin əsasını elektron qaimə-fakturalar (e-qaimə) təşkil edir: satış üzrə hesablanan ƏDV ilə alışlar üzrə əvəzləşdirilən ƏDV arasındakı fərq büdcəyə ödənilməli məbləği müəyyən edir. Buna görə e-qaimə əməliyyatlarının vaxtında və düzgün rəsmiləşdirilməsi bəyannamənin düzgünlüyünün ilkin şərtidir.

ƏDV bəyannaməsi hazırlayarkən ən çox edilən səhvlər hansılardır?

Praktikada vergi yoxlamalarına və cərimələrə ən çox səbəb olan səhvlər bunlardır:

  • E-qaimə olmadan əvəzləşdirmə aparmaq — sənədsiz ƏDV əvəzləşdirilə bilməz
  • Satış və alış jurnallarının bəyannamə ilə üzləşdirilməməsi
  • ƏDV-dən azad və 0% dərəcəli əməliyyatların qarışdırılması
  • Bəyannamənin son günə saxlanılması — texniki problem halında gecikmə cəriməsi riski
  • Avans ödənişlərinin ƏDV öhdəliyinə təsirinin nəzərə alınmaması

Vergi uçotunu peşəkar öyrənmək üçün nə lazımdır?

ƏDV — vergi uçotunun yalnız bir hissəsidir; peşəkar mühasib gəlir vergisi, mənfəət vergisi, sadələşdirilmiş vergi və elektron sistemlərin hamısı ilə sərbəst işləməlidir. Bu isə nəzəriyyədən çox real bəyannamələr üzərində praktika tələb edir.

Aghayev Group Company-nin 3 aylıq, 24 dərslik "Vergi və Mühasibatlıq" proqramında iştirakçılar e-Taxes, e-Gov və Asan İmza sistemlərində praktika edir, real keyslər üzərində ƏDV, gəlir və mənfəət vergisi bəyannamələri hazırlayırlar. Ətraflı məlumat üçün xidmətlər səhifəsinə baxın.

Sualınız var?

Proqramlarımız haqqında ətraflı məlumat üçün bizimlə əlaqə saxlayın.